"Mam, mijn telefoon is kapot": zo spreekt u met uw familie een vast codewoord af
Een bericht van 'uw kind' vanaf een nieuw nummer, met een dringende rekening. Zo controleert u het, en zo maakt u met de familie afspraken vóórdat het gebeurt.
Door Daan, 28 oktober 2026. Leestijd 4 minuten.
“Hoi mam, mijn telefoon is in de wc gevallen. Dit is mijn nieuwe nummer.” Even later volgt de vraag: of u snel een rekening kunt betalen, want hun bankapp werkt nog niet op de nieuwe telefoon. Dit heet vriend-in-nood-fraude. In Vijf oplichtingstrucs die veel voorkomen leest u hoe u het herkent. Hier gaat het over wat u vooraf kunt afspreken, en wat u doet als het bericht binnenkomt.
In het kort
- Spreek met uw familie een codewoord of een controlevraag af, nu al, voordat er iets gebeurt.
- Bel altijd het oude, bekende nummer. Niet het nieuwe nummer uit het bericht.
- Een spraakbericht of een bekende profielfoto bewijst niets. Foto’s en zelfs stemmen kunnen worden nagemaakt.
- Al betaald? Bel meteen uw bank. Hoe sneller, hoe groter de kans dat het geld terugkomt.
Waarom het zo goed werkt
Oplichters spelen in op iets moois: u wilt uw kind helpen. Het bericht is kort, vriendelijk en klinkt vertrouwd. Er zit haast in (“de rekening moet vandaag betaald”), en er is een reden waarom bellen niet kan (“mijn microfoon doet het niet”). Soms gebruiken ze de profielfoto van uw kind, die ze ergens online hebben gevonden. Soms sturen ze een spraakbericht met een stem die erop lijkt.
Daardoor is herkennen alleen niet genoeg. Beter is een vaste afspraak die oplichters niet kunnen weten.
Vooraf: maak een familieafspraak
Bespreek dit eens aan tafel, bijvoorbeeld op een verjaardag. Het kost vijf minuten.
- Kies een codewoord dat iedereen in de familie kent, maar dat nergens online staat. Bijvoorbeeld de naam van een oude knuffel of het eerste vakantiehuisje. Geen naam van een huisdier dat op foto’s staat.
- Spreek af: een nieuw nummer melden we altijd ook via het oude nummer, of mondeling. Krijgt u alleen een bericht van een onbekend nummer, dan is het niet echt.
- Spreek af: om geld vragen we nooit per bericht. Als een kind echt geld nodig heeft, belt het.
- Sla de nummers van uw kinderen en kleinkinderen op met hun naam. Dan valt een onbekend nummer meteen op.
Kinderen: vertel uw ouders ook zelf dat u nooit om geld vraagt via een bericht. Dat geeft rust.
Het bericht komt binnen: zo controleert u het
- Betaal niets en klik nergens op. Echte haast bestaat bijna nooit.
- Bel uw kind op het oude, bekende nummer. Neemt het niet op, stuur dan een bericht naar dat oude nummer. Of bel uw schoondochter, schoonzoon of een kleinkind.
- Vraag in het nieuwe gesprek naar het codewoord, of stel een vraag die alleen uw kind weet. “Hoe heette onze buurvrouw in de Dorpsstraat?” Een oplichter gaat dan vaak vaag doen of boos worden.
- Antwoord niet op een spraakbericht als bewijs. Een stem kan tegenwoordig met een computer worden nagebootst.
- Blokkeer het nummer als blijkt dat het nep is, en meld het in de berichtenapp als spam.
U heeft al betaald
Schaam u niet, dit overkomt heel veel mensen.
- Bel direct uw bank, via het nummer op uw bankpas. Vertel dat u bent opgelicht en geef het rekeningnummer waarnaar u heeft betaald.
- Bewaar het gesprek. Maak schermafbeeldingen van de berichten en het nummer.
- Doe aangifte bij de politie. Dat kan ook online.
- Waarschuw de rest van de familie. Oplichters proberen het vaak bij meerdere mensen tegelijk.
- Pas op voor een tweede poging. Soms belt daarna iemand die belooft uw geld terug te halen, tegen betaling. Ook dat is oplichting.
Heeft u behalve geld ook een code of inloggegevens gegeven, kijk dan in Twijfel over een bericht van de bank of de pakketdienst? welke stappen daar nog bij horen.
Lees ook
- Vijf oplichtingstrucs die veel voorkomen
- Een betaalverzoek van iemand die u niet kent: betalen of niet?
- Wachtwoorden delen met uw partner of kinderen
Ik help u
Klanten met vaste hulp kunnen een verdacht bericht altijd naar mij doorsturen, dan kijk ik ernaar voordat u iets doet. Tijdens de jaarlijkse veiligheidscheck bespreken we de trucs die op dat moment het meest voorkomen.
Wilt u dit laten regelen?
Een vast aanspreekpunt voor al uw vragen. Hulp per e-mail, elk jaar een veiligheidscheck, en voorrang als er iets misgaat.